Former des enseignants européens

Wstęp po polsku

Tłumaczenie : Maria Szozda, Poznań

Niniejszy zbiór materiałów jest rezultatem wspólnej pracy grupy wykładowców uniwersyteckich kształcących przyszłych nauczycieli w 10 różnych uczeniach, będących partnerami wspólnego europejskiego projektu ISTEPEC.

Celem publikacji nie jest przestawienie historii projektu lecz zebranie materiałów mogących stanowić doskonałe narzędzie dla tych z kolegów/wykładowców, którzy zechcą wprowadzić do swoich programów studiów uniwersyteckich, kształcących zawodowo nauczycieli, specjalny moduł studiów europejskich. Zebrane materiały mogą stać się użyteczne również dla samych nauczycieli w szkołach, ponieważ zawarte w nich pomysły łatwe są do zastosowania na zajęciach szkolnych.

Skrót projektu ISTEPEC oznacza: Edukację międzykulturową w kształceniu przyszłych nauczycieli w celu promowania tożsamości europejskiej (Intercultural Studies in Teacher Education to Promote European Citizenship). Wybrane materiały tej publikacji oscylują wokół trzech zagadnień ściśle ze sobą związanych : kształcenie nauczycieli, tożsamość europejska lub jak niektórzy tłumaczą obywatelstwo europejskie i edukacja międzykulturowa. Zagadnienia te wzajemnie wiążąc się ze sobą tworząc swoistą dynamikę tego projektu.

Kształcenie nauczycieli jest naszym zawodem i naszą misją. To jedno z kluczowych i podstawowych zadań kształtujących przyszłość. Przytaczając idee Hannah Arendt’a na temat odpowiedzialności dorosłych wobec młodzieży, należy pamiętać, że na nauczycielach spoczywa szczególna odpowiedzialność.

Zagadnienie tożsamości europejskiej ma wiele aspektów : ustawowych, prawnych, ekonomicznych i kulturowych. Teksty prawne określające obywatelstwo europejskie już istnieją i obowiązują we wszystkich krajach Unii Europejskiej.. Tymczasem opinia publiczna i praktyki powszechnie stosowane w krajach członkowskich dalekie są od ustaleń prawnie obowiązujących.. Obywatele zjednoczonej Europy nie korzystają z praw demokracji, które im przysługują zgodnie ze statutem, weźmy chociażby następujący przykład : tylko 47% obywateli głosuję podczas wyborów na deputowanych do parlamentu europejskiego, które według prawa jest głosowaniem powszechnym. Należy więc poprzez działania pedagogiczne przyczynić się do zmniejszenia rozdziału pomiędzy instytucjami a obywatelami. Dużą rolę do odegrania mają w tej dziedzinie wychowawcy i nauczyciele.

Inny jeszcze problem dotyczy wymiaru społecznego, ekonomicznego, ekologicznego i kulturowego tożsamości. Jeśli prawie 500 milionów obywateli Unii chce żyć wspólnie i bez konfliktów, trzeba więc żeby się wzajemnie lepiej poznali. Aby żyć razem w miejscu zwanym „Europą” należy oswoić się ze strachem przed nieznanym, oswoić się z różnymi językami i praktykami kulturowymi innych mieszkańców Europy. Podstawowym obowiązkiem Europejczyków staje się również refleksja nad problemami ekologicznymi i posiadanie minimum wiedzy dotyczących faktów i cyfr na temat ekonomii naszego kontynentu w kontekście światowym aby pozbyć się strachu i obaw wobec tych „chciwych” robotników, którzy przyjadą zabrać nam nasze miejsca pracy.

Edukacja międzykulturowa : aby promować idee pokojowe i solidarnościowe wśród społeczeństwa, nasze dzieci muszą nauczyć się określonych zachowań interkulturowych, natomiast nauczyciele muszą być świadomi, że element interkulturowy stanie się konieczny w stosowanych przez nich metodach nauczania. Nie wystarcza aby przyszli nauczyciele przyswajali kompetencje międzykulturowe uczestnicząc tylko w wykładach lub czytając książki ( nawet jeśli i one są pomocne) ponieważ tylko dzięki zajęciom praktycznym proponowanym w czasie studiów można ten cel osiągnąć w pełni. Dlatego też program ISTEPEC zbudowany został na zasadzie mobilności studentów i wykładowców z 9 krajów, którzy mogli pracować wspólnie w specjalnie opracowanych i zorganizowanych modułach.

Niniejsza publikacja złożona jest z trzech podstawowych części :

• Część pierwsza pt. Zagadnienia i cele zawiera artykuły dotyczące podstawowych problemów edukacji obywatelskiej, obywatelskości europejskiej i podejścia międzykulturowego.

o Szkoła, edukacja i społeczeństwo

o Tożsamość europejska

o Nauczanie obywatelskości

• Druga część pt. Zajęcia z obywatelskości europejskiej jest zbiorem ćwiczeń praktycznych do zastosowania w kształceniu zawodowym nauczycieli lub do realizacji w klasie. W pierwszym dziale opisane są w sposób zwięzły zasady stanowiące podwaliny koncepcji modułów. W działach następnych fiszki z ćwiczeniami ułożone są według trzech kategorii.

o Europa a różnorodność

o Europa wobec dzisiejszego świata

o Europa i obywatelskość

• Trzecia część pt. Doświadczenia i refleksje zawiera materiał przedstawiający przeżyte doświadczenia w czasie trzyletniego trwania programu w różnych instytucjach partnerskich. Dział pierwszy jest raczej opisem modułów, które były realizowane w różnych krajach. Natomiast w dziale drugim znajdują się artykuły zawierające refleksyjne spojrzenie na całość programu z różnych punktów widzenia.

o Doświadczenia w różnym kontekście kulturowym

o Refleksje na temat praktyk międzykulturowych

W części zwanej konkluzje końcowe znaleźć można kilka zaleceń z nadzieją na lepszą przyszłość.

Z punktu widzenia ekipy koordynatorów realizacja tego projektu stała się doskonałą okazją do wytworzenia wspólnej kultury pracy w ciągu tych lat, korzystając ze wzajemnych doświadczeń. To było jak laboratorium wielokulturowe, które ułatwiło w dziedzinie zawodowej stworzenie tego co Michel Serres nazywa wzajemnym przenikaniem się kultur.

Wyjechać. Wyjść. Pozwolić się któregoś dnia oczarować. Stać się wielością, stawić czoła temu co na zewnątrz, szukać okazji gdzieś indziej. Oto trzy zasadnicze podstawy inności, trzy typy odmienności, trzy pierwsze sposoby na wyeksponowanie się. Ponieważ nie ma uczenia bez eksponowania się, często niebezpiecznego, na innych.”

Część wstępną publikacji zakończę fragmentem wiersza Roberta Frosta (1923) :

„[...] Zanim zbuduję mur, chciałbym wiedzieć Co w nim zamknę i co pozostawię na zewnątrz, I komu tym samym uczynię zniewagę. [...]”

Bibliografía

Arendt, H. (1972) La crise de l’éducation, in La crise de la culture, Paris, Gallimard, col. Folio, n° 113

Frost, Robert (1923) The Poetry of Robert Frost, New York, Edward Connery Lathem

Serres, Michel (1991) Le Tiers Instruit, Paris, Edition François Bourin

Forum
Napisz wiadomość
Traduction disponible en English Español français magyar italiano Nederlands slovenčina svenska

Słowa kluczowe
TIC et developpement - http://www.tic.ird.fr